Ellak

Το ανοιχτό λογισμικό δεν είναι απλώς ένας τρόπος δημοσίευσης προγραμμάτων. Είναι μέσο διαφάνειας, συνεργασίας, επαναχρησιμοποίησης και ελέγχου της δημόσιας ψηφιακής πολιτικής. Όταν ένα υπουργείο, ένας δήμος, ένα πανεπιστήμιο ή ένας ευρωπαϊκός οργανισμός δημοσιεύει τον κώδικά του, δεν αναρτά μόνο αρχεία. Δημοσιεύει τεχνογνωσία που έχει πληρωθεί με δημόσιους πόρους και δίνει στην κοινωνία τη δυνατότητα να ελέγξει, να αξιοποιήσει και να βελτιώσει το λογισμικό που χρησιμοποιεί το κράτος.

Το τοπίο της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει, το 2026, σε μεγάλο βαθμό μονόγλωσσο. Περίπου το 90% των γλωσσικών μονάδων (tokens) που τροφοδοτούν την εκπαίδευση των δημοφιλών μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM) προέρχεται από αγγλικά κείμενα. Το αποτέλεσμα είναι διπλό: αφενός τα μοντέλα υστερούν σε άλλες γλώσσες, αφετέρου περιθωριοποιούνται όσοι δεν μιλούν αγγλικά — ένα ζήτημα ιδιαίτερα κρίσιμο για πολύγλωσσα περιβάλλοντα όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση.

by: Wikimedia Greece Ολοκληρώθηκε ο Μαραθώνιος εικονογράφησης και καταχώρησης δεδομένων WLE 2026, ο οποίος είχε ως στόχο τον εμπλουτισμό λημμάτων της Βικιπαίδειας, αντικειμένων Wikidata και φωτογραφικού υλικού στα Wikimedia Commons με περιεχόμενο από τον διαγωνισμό φωτογραφίας Wiki Loves Earth 2026.

Η ψηφιακή επικοινωνία των κρατικών υπηρεσιών δεν είναι μια ακόμη εφαρμογή γραφείου. Σε μια φυσική καταστροφή, μια κυβερνοεπίθεση, μια διεθνή κρίση ή μια εκτεταμένη τεχνική βλάβη, από τη δυνατότητα των δημόσιων φορέων να ανταλλάσσουν άμεσα και με ασφάλεια μηνύματα, αρχεία και οδηγίες εξαρτάται η συνέχεια της διοίκησης.

Τα δεδομένα αποτελούν σήμερα έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς πόρους της ψηφιακής εποχής. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η επιστημονική έρευνα, οι δημόσιες υπηρεσίες, η βιομηχανία και η καινοτομία εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από την ασφαλή και αξιόπιστη ανταλλαγή δεδομένων. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτών των δεδομένων παραμένει κατακερματισμένο, αποθηκευμένο σε κλειστές πλατφόρμες ή δεσμευμένο από διαφορετικούς κανόνες και τεχνολογίες που δυσχεραίνουν τη συνεργασία.

Επί χρόνια, η John Deere φρόντιζε ώστε η επισκευή των τρακτέρ της να είναι σχεδόν ακατόρθωτη για οποιονδήποτε πλην της ίδιας και ενός στενού κύκλου «εξουσιοδοτημένων» συνεργείων —ανεξάρτητα από το αν οι πελάτες της είχαν στην πράξη πρόσβαση σε αυτά.

Το λογισμικό ανοιχτού κώδικα αποτελεί θεμέλιο της σύγχρονης ψηφιακής οικονομίας. Βρίσκεται σε λειτουργικά συστήματα, υπολογιστικά νέφη, επιστημονικές εφαρμογές, τηλεπικοινωνίες, υπηρεσίες του διαδικτύου και πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Ωστόσο, συχνά αντιμετωπίζεται σαν ένας ανεξάντλητος και δωρεάν πόρος, χωρίς να αναγνωρίζεται η εργασία που απαιτείται για την ανάπτυξη, τη συντήρηση, την ασφάλεια και την τεκμηρίωσή του.

Στον κόσμο των ψηφιακών κοινών (digital commons), το Panoramax έχει καθιερωθεί ταχύτατα ως σημείο αναφοράς. Πρόκειται για μια ανοιχτή και ψηγιακά ανεξάρτητη πλατφόρμα εικόνων σε επίπεδο δρόμου, η οποία φιλοξενεί ήδη περισσότερες από 85 εκατομμύρια φωτογραφίες, καλύπτει πάνω από 494.000 μίλια και στηρίζεται σε μια κοινότητα άνω των 1.800 συνεισφερόντων.

Στις 25 Ιουνίου 2026 έκλεισε η δημόσια διαβούλευση («Πρόσκληση υποβολής στοιχείων») της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια στοχευμένη νομοθετική πρωτοβουλία στον τομέα των πνευματικών δικαιωμάτων, στην οποία κατατέθηκαν συνολικά 432 απαντήσεις. Η διαβούλευση αυτή σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του επόμενου γύρου ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το copyright, με σημαντικότερο σκέλος της τη σχέση ανάμεσα στην τεχνητή νοημοσύνη και τα πνευματικά δικαιώματα.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη εισέρχεται με ταχύτητα στην εκπαίδευση, στην επιστημονική έρευνα, στην εργασία, στην υγεία, στη δημόσια διοίκηση και στην παραγωγή. Δεν αποτελεί πλέον ένα ακόμη λογισμικό γραφείου. Μετατρέπεται σε κρίσιμη υποδομή που διαμεσολαβεί την πρόσβαση στη γνώση, επηρεάζει την κατανομή πόρων και υποστηρίζει αποφάσεις με πραγματικές συνέπειες για τη ζωή των ανθρώπων.