Enpresa Bidea

Etorkizun esaten diogu etortzeko dagoelako oraindik, baina maiz orainaren ispilu bat besterik ez da. Ameriketako Estatu Batuek denbora-kapsula bat lurperatu berri dute independentziaren 250. urteurrenaren harira, lurralde desberdinetatik bidalitako objektuekin bete dute 2276. urtera arte ez irekitzeko konpromisoarekin.

“Jatetxeen industria zaila da, zaila da beti, eta hori ukatzen duenak ez du ezagutzen sukaldaritzaren mundua”, azaldu du Iñaki Lopez de Viñaspre antropologo gasteiztarrak. Mikel anaiarekin batera, 1994. urtean Irati taberna inauguratu zuen, Bartzelonan. El Gotic auzoan kokatuta, “euskal gastronomia originalaren kontzeptuen hazia” bilakatu zen. Viñaspre anaiek Sagardi taldea sortu zuten, eta 2008. urtean Ozeano Atlantikoa zeharkatu zuten Buenos Airesera ailegatzeko.

Urte osoko lana egun guti batzuetan erabakitzen da. Udazkenean erein, neguan eta udaberrian zaindu, eta hilabete luzez eguraldiaren menpe egon den uzta biltzeko garaia da orain. Horregatik, egun hauek ez dira bertze edozein egun bezala nekazarientzat. Uzta biltzea azken txanpan sartu da, baina inork ez du oraindik aurreratu nahi nolakoa izan den kanpaina. Goizegi da ondorioak ateratzeko. Nafarroan, zerealaren kanpainak urtero antzeko bidea egiten du.

INEk eskainitako datuen arabera, absentismoak nabarmen egin du gora Hego Euskal Herrian urteko lehen hilabateetan. Euskal Autonomia Erkidegoan %9,4koa izan da 2026ko lehen hiruhilekoan, eta Nafarroan %7,4koa. Espainiako Estatuan EAEk du tasarik altuena, eta Nafarroa ere batezbestekoaren (%7,2) gainetik da. Euskal Autonomia Erkidegoan aldi baterako ezgaitasunak edo mediku-bajak izan dira lanera ez joateko arrazoi nagusiak. Nafarroan, aldiz, mediku-bajak izan dira nagusi.

Tubacexek aldi baterako lan erregulazio espedienteari ekingo dio bihar, kontsulta aldiak akordiorik gabe amaitu ostean. Erregulazio espedienteak 600 langiletik ia 430i eragingo die, eta bai ELAk, bai LABek pasa den astean iragarri zuten erregulazioaren aurkako ekintzak abiatuko zituztela. Hain zuzen ere, horixe berretsi du gaur LABek: konpainiak espedientea behar bezala justifikatu ez duela iritzita, neurria inpugnatzeko epaitegietara joko du sindikatuak.

Behargintza – Enkartur Enkarterriko (Bizkaia) garapen agentziak 152 enpresa sortzen lagundu du azken bost urteetan. Erakundeak konpainien sorkuntzarako aholkularitza eskaintzen du, baita negozio plana gauzatzeko laguntza ere. Ohar bidez azaldu duenez, azken urtean, 2025ean, 30 enpresa berri bultzatu ditu. Azken 30 enpresa horietatik hamaika Gueñesen eratu dira, eta beste bederatzi Zallan.

Enpresen eta erakunde publikoen eskura jarriko da IBM Quantum System Two sistema. Horretarako, protokolo bat abiatu du BasQ aliantzak, zeinak arautu egingo duen sistemaren gaitasun kuantikoen erabilera. Donostian egin da aurkezpena, Ikerbasqueren eraikinean, IBM Quantum System Two sistemaren egoitzan, alegia. Bertan izan dira, besteak beste, Mikel Jauregi Industria sailburua eta Juan Ignacio Pérez Berrikuntza sailburua, baita Javier Aizpurua BasQko zuzendari zientifikoa ere.

Zerbitzuak etxetik gertu egotea eta haietara oinez iritsi ahal izatea nahi dute europarrek. Hala berretsi du Cruz Borges Deustuko Unibertsitateko ikertzaileak koordinatutako ikerketa batek, zeinak 650 pertsonen erantzunak aztertu dituen egunerokoan zein mugikortasun eredu hobesten duten jakin asmoz.

Gasteizko Osakidetzaren egoitzaren parean elkarretaratzea egin dute gaur goizean "euskararen eta gaztelaniaren parekatze progresiboa exijitzeko". Hain zuzen ere, Euskara Batzorde Korporatiboaren bilera izan dute gaur Osakidetzan, Euskara Plana ebaluatzeko helburuarekin. ELA sindikatuak salatu du oraindik ere erakundeak ez duela bermatzen herritarrek euskarazko arreta jaso ahal izatea. Era berean, gaineratu dute langileek ere euskaraz lan egiteko aukerarik ez dutela.

Maderas de Llodioko langileak lanera itzuli dira gaur, 284 eguneko grebaren ondoren. Joan den ekainean, langileek enpresaren azken proposamena onartu zuten eta lan gatazka amaitu zen. Gauzak horrela, zuzendaritzak hasiera batean kaleratu asmo zituen beharginak lanera itzuliko dira. Sindikatuek elkarretaratzea egin dute goizeko 05:00etan beharginen itzulera ospatzeko. Arabako enpresaren jabe den Garnicak 39 kaleratze egin asmo zituen, iaz abiarazitako enplegu-erregulazio espedientearen bidez.