sosyalkafa.net

Illustration by The Atlantic. Source: Getty. Ekim 2026, bilim ve insanlık tarihi için geri dönülmez bir eşik olarak hafızalara kazınacak gibi görünüyor. Yapay zeka devrimi bugüne dek metin yazarlığından görsel üretime, kodlamadan gündelik asistanlığa kadar birçok alanda karşımıza çıktı. Ancak bu kez durum çok daha derin ve doğrudan “saf aklı” ilgilendiren bir mesele.

Günümüzde yazılım dünyası, üretken yapay zeka araçlarının ve büyük dil modellerinin (LLM) sağladığı imkanlarla daha önce hiç olmadığı kadar hızlanmış durumda. Sadece birkaç komut (prompt) yazarak saniyeler içinde işlevsel kodlar üretmek, bir web sitesi ayağa kaldırmak veya veri tabanı oluşturmak artık sıradanlaştı.

Türkiye’nin seçkin üniversitelerinden dünyaca tanınan akademisyenler, yapay zekâ, veri analizi ve sürdürülebilirlik alanlarında 16 modülde ücretsiz eğitim verecek. Yükseköğretim Kurulu himayesinde geçen yıl hayata geçirilen Veri Analizi Okulu, kapsamı genişletilerek 2026-2027 akademik yılında “Dijital Üniversite Platformu”na dönüşüyor.

Illustration by Paul Spella / The Atlantic. Sources: Alexi J. Rosenfeld / Getty; Benjamin Fanjoy / Getty; Rokas Tenys / Shutterstock. Yapay zeka devrimi tüm hızıyla sürerken, Silikon Vadisi belki de son on yılın en sert şirket rekabetine sahne oluyor.

SosyalKafa okurları, internetin açık yapısını derinden etkileyen ve dijital ekosistemi temelden sarsacak yeni bir gelişmeyle karşı karşıyayız. Dünyanın en büyük sosyal tartışma platformlarından biri olan Reddit, yapay zeka botlarının ve otomatik veri kazıyıcıların (scraping) önüne geçmek amacıyla platformdaki RSS akışlarını sonlandıracağını ve halka açık API erişimini tamamen kapatacağını duyurdu.

A Rising Tide Lifts All Bots by Rose Willis & Kathryn Conrad / Better Images of AI / CC by 4.0 Kasım 2022’de ChatGPT’nin piyasaya sürülmesinden bu yana internetin yapısı geri dönülemez bir şekilde değişti. Son yıllarda dijital kültürde karşılaştığımız en büyük sorunlardan biri, literatürde ve internet argosunda giderek daha sık kullanılan “AI Slop” (Yapay Zeka Çöplüğü) kavramı.

Savunma sanayisinde yapay zekâ odaklı SAYZEK Akademik Tez Programı’nın yeni dönem başvuruları başladı. Bu yıl ilk kez 3. sınıf lisans öğrencilerinin de başvurabileceği programda öğrenciler projelerini sektör mentörleriyle yürütecek. Yükseköğretim Kurulu ile Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) iş birliğinde yürütülen SAYZEK Akademik Tez Programı’nın (SAYZEK-ATP) 2026-2027 dönemi başvuruları başladı. Başvurular 8 Ekim’e kadar devam edecek.

US Army soldiers conduct unmanned aerial system training in April 2026. Spc. Alva Gonzalez/US Army Üretken yapay zekanın (Generative AI) potansiyel risklerini konuşurken genellikle telif hakları, derin sahtekarlıklar (deepfake) veya dezenformasyon kampanyalarından bahsediyoruz. Ancak CNN tarafından yayımlanan ve gündeme bomba gibi düşen son rapor, algoritmik yönetişimin ve askeri yapay zekanın ne kadar ölümcül hatalara yol açabileceğini gözler önüne serdi.

Geçtiğimiz günlerde Jim Clyde Monge tarafından Generative AI Publication platformunda yayınlanan oldukça çarpıcı bir makale, yapay zeka güvenliği ve algoritmik yönetişim tartışmalarını yepyeni bir boyuta taşıdı.

Geçtiğimiz günlerde Medium’da karşılaştığım “Mistral was Europe’s AI breakout. What happened?” başlıklı yazı, son dönemde teknoloji dünyasında sıkça dillendirilen bir soruyu gündeme getiriyor: Avrupa’nın yapay zeka yarışındaki en büyük umudu olan Mistral AI ivme mi kaybetti? Amerika merkezli devlerin (OpenAI, Anthropic, Google) ardı ardına model duyurduğu, algoritmik yönetişimin tamamen birkaç Silikon Vadisi aktörünün eline geçmeye başladığı bir dönemde, bu sorunun sorulması oldukça doğal.