Is this you? As a journalist, you can create a free Muck Rack account to customize your profile, list your contact preferences, and upload a portfolio of your best work.
Claim your profile
Articles by Atte Jongstra
Inkt, bloed & liefde
De onorthodoxe biografie van een onorthodox mens In vele honderden korte hoofdstukken schetst Atte Jongstra het leven van schrijver en wetenschapper Leo Vroman, een van de grote naoorlogse dichters. Vromans leven leest vooral in de hoofdstukken rondom WO II als een avonturenroman. Als Joodse student ontvlucht hij de nazi’s en komt na lange omzwervingen in Nederlands-Indië en vervolgens in Japanse krijgsgevangenkampen terecht.
Dit prachtig uitgegeven boek over kruidboeken is ook zelf beslist kruidig
Uitgever brengt schrijver in contact met verzamelaar, het klikt, schrijver schrijft boek, uitgever geeft boek uit. Dit is de korte ontstaansgeschiedenis van Gemma Venhuizens Hemelsleutel. De verzamelaar in kwestie, Ed Brinkkemper, besloot op zijn vijfentwintigste de plantenwereld te doorvorsen, beginnend bij de laagveenvegetatie rond woonplaats Zaandam. Van zijn eerste aankoop, Suringars Zakflora (1884), tot een huis vol vaak uiterst zeldzame plant- en kruidboeken.
De onverzettelijke tuinman
Over het topsegment uit de beroepsgroep der tuinbazen schreef Lenneke Berkhout de imposante dissertatie Hoveniers van Oranje (2020), een dieptestudie over de historische tuinbazen in dienst van de koninklijke familie. Nu verscheen een soort vervolg daarop, in niet-wetenschappelijk proza: Hoveniers en tuinbazen. Een cultuurgeschiedenis van het tuinieren door de eeuwen heen. Het hoveniersvak komt je niet aanwaaien.
Volgens zijn kleinzoon was architect Berlage een roofvogel die overal wat vandaan pikte
‘Roofvogel’, het is een opvallend beeld van biograaf Max van Rooy voor zijn grootvader, architect Hendrik Petrus Berlage (1856-1934). We treffen het woord tweemaal aan in zijn ‘Heb ik dat gemaakt?’ De vormende jaren van H.P. Berlage, bouwmeester. Van Rooy laat deze roofvogel ‘uit het ei komen’ tijdens Berlages vormende Grand Tour in 1880-’81.
Ontwierp architectenbureau MVRDV de ruïnes van het kapitalisme?
Rijdend over de A10 naderen we het bolwerk van law en finance op de Amsterdamse Zuidas. The Valley doemt op. Het is alsof we in de toekomst kijken: een beleg afgebroken, de vijand net afgetaaid, dit zijn de sporen van beschietingen van de Zuidas-muren: drie brokkelende torens in wat eens trots en onaantastbaar kapitalisme moest belichamen. „Dat die architecten dat voor elkaar kregen”, mompel ik met bewondering. „Een beeld van aanstaand verval van geld en macht, uitgerekend op deze plek.” Echt?
Boek | Thuis - Tommy Wieringa, Matthijs van Boxsel, ...
In deze bloemlezing nemen dertien bijzondere Nederlandse en Vlaamse schrijvers het gevoel van verbondenheid en thuis te zijn eens kritisch onder de loep. In een rijke verzameling persoonlijke verhalen, gedichten, sonnetten en essays, speciaal voor deze bundel geschreven, slagen zij er samen in de vele tegenstrijdigheden van 'thuis' weer te geven.
De beruchte Aztekencultuur blijkt veelkleurig en vaak wonderschoon
De Azteekse beschaving in Mexico heeft in de eeuwen na de overweldiging onder leiding van de Spaanse conquistador Hernán Cortés een kwestieuze reputatie gekend: denkend aan Azteken, ziet men brede stromen bloed traag van steile piramidetrappen gaan. Mensenbloed wel te verstaan.
Zo bestel je in Friesland een half brood
Voor iemand die graag een Fries wil worden is de vraag wat een echte Fries is essentieel. Auteur Flip van Doorn leek alvast het bloed mee te hebben – grootvader was zo’n echte. De behoefte voelde extra sterk na de verhuizing van het gezin Van Doorn naar mini-stadje IJlst nabij Sneek. ‘Als niets vermoedende Randstedeling raakte ik verzeild in een samenleving waarvoor ik een gebruiksaanwijzing nodig bleek te hebben die ik niet bezat.’ Vandaar zijn boek De Friezen. Een geschiedenis.
Met zijn wilde beesten reisde hij door Europa. Toen verdween hij in de mist van de geschiedenis
Een ‘biografie’ over een ‘beestenman’, verzamelaar en uitbater van een rondreizende dierentuin vol exotische vliegers en viervoeters, is een schier onmogelijke opgave. ‘Zo hier, en zo weg’, aldus samengevat door Arie van den Berg in De leeuw van Alpi, ‘een beestenman komt uit het niets en verdwijnt, met of zonder dieren, weer achter de horizon. De leeuw van Alpi is dan ook de weergave van een sporenonderzoek.
Familiesporen in een zinkende stad
Philip Dröge is het type verteller dat men zich als leraar geschiedenis zou wensen. De brede blik, meeslepende verhalen, elk nieuw lesuur weer een feest. In zijn De schaduw van Tambora (2015) lazen we over de verregaande gevolgen van een vulkaanuitbarsting in het verre Indië in 1815, tot en met de Duitse uitvinding van de loopfiets. Zijn Moresnet (2016) beschreef een in de na-Napoleontische herindeling van Europa vergeten gebiedje vlak onder Limburg.
Nederland blijkt al eeuwenlang te houden van het kalme debat
Parlementaire traditie. We werden er naar aanleiding van Thierry Baudets optreden in de Tweede Kamer onlangs nog aan herinnerd. Wijzend naar minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Carola Schouten: ‘Daar zit ze, de sluipmoordenaar.’ Meteen ingrijpen van de Kamervoorzitter, protesten via de interruptiemicrofoon: dit taalgebruik ad hominem past niet in onze traditie.
DWDD-expo: kitschvisser, dode roeken, napje eieren
De lekententoonstelling is een nieuw en gelukkig verschijnsel: gastconservatoren laten een persoonlijke keuze zien uit de complete museumcollectie, met inbegrip van alle in depot rustende, ‘onzichtbare’ stukken. Ter gelegenheid van het tienjarig bestaan vroeg VARA’s tv-programma De Wereld Draait Door haar vaste gasten ieder een zaaltjesgrote expositie samen te stellen. Bekende persoonlijkheden vinden onbekende kunstwerken.
Een dwarse hersenschouwer
In 1894 maakt het Oost-Indische dagblad De locomotief melding van een nieuwe uitvinding: de Zwitserse doctor Garré heeft een methode uitgevonden om iemands karakter te ontleden aan de hand van diens oude laarzen, de zogenaamde scarpologie, naar het Italiaanse woord ‘scarpa’ voor ‘schoen’. Langdurige waarneming bracht hem tot de conclusie dat elk paar oude laarzen een indruk geeft van degene die ze heeft gedragen.
Een spetterend boek vol bizarre en hartverscheurende brieven (●●●●●)
Was het niet Erasmus, die een omstandige brief besloot met zich te verontschuldigen dat hij niet de tijd had genomen korter te zijn? Ik moest er aan denken bij het tweeregelige berichtje van actrice Sarah Bernhardt uit 1915 aan een collega: ‘De dokter snijdt maandag mijn been eraf.
Een woongroep vol hemelbestormers
Biografieën hoeven niet per se over een persoon te gaan. Ook een tijdschrift kan het onderwerp zijn, of een groep. Zo gaat Bart Slijpers Hemelbestormers (2017) over de literaire revolutie van 1880 in ons eigen land. Slijper houdt het feitelijk, maar zijn Tachtigers-biografie eindigt tragisch: ‘Zoveel onderlinge betrokkenheid, dat moest wel misgaan.’ Mooi boek. Hemelbestormers vinden we ook in Peter Neumanns recent verschenen De republiek der vrije geesten, ook een groepsbiografie.
Hoe gingen mensen vroeger om met onweer?
Op de noodlottige zondag 29 juli 1855 drijven uit het zuiden en noordwesten twee onweerswolken naar elkaar toe. Precies boven de hervormde kerk van het Betuwse Opheusden botsen ze en veroorzaken een hevig onweer. In de kerk predikt Adrianus van Herwaarden, maar hij wordt door donder overstemd. De kudde wil de kerk uit vluchten, de dominee stentort: ‘De Heer zal u bewaren!!’ Hij had beter ‘…ons bewaren!!’ kunnen roepen. Meteen hierop vonkt zijn voorhoofd en splijt de kansel.
Een geweldig boek over een wereldburger in Friesland (●●●●●)
Alpita de Jong: Joost Halbertsma 1789-1869: een biografie . Triomfen en tragedies van een uitmiddelpuntig man. Uitgeverij Louise, 654 blz. € 55,- ●●●●● Het is hoogseizoen als het om grote biografieën gaat. Na formidabele levensbeschrijvingen van Albert Verwey en Jacob van Lennep verscheen een lijvig, gravend werk over de Friese dominee, schrijver, taal-, oudheid- en volkskundige Joost Hiddes Halbertsma (1789-1869). Halbertsma was een duizendpoot, nieuwsgierig naar alles.
De geslachtsdelen afgehakt, borst gekliefd, hart uitgerukt
Luc Panhuysen en René van Stipriaan: Ooggetuigen van de Tachtigjarige Oorlog. Van de eerste ruzie tot het laatste kanonschot. Querido, 336 blz. € 22,99 ●●●●● Barbara Kooij: Spaanse ooggetuigen over het beleg van Haarlem (1572-1573). Verloren, 334 blz. € 29,- ●●●●● De Tachtigjarige Oorlog jubileert: vierhonderdvijftig jaar geleden geboren. We kunnen dit vieren als kiemcel van onze huidige natie, jubelen is ongepast.
Cornelis Lely: de man van de drooglegging van de Zuiderzee
Cees Banning: Cornelis Lely. Ingenieur van het nieuwe Nederland. Pharos, 288 blz. € 29,90 ●●●●● Een succesvol leven mag je het rustig noemen. Cornelis Lely (1854-1929) is vooral bekend als de man van de Zuiderzeepolders, en alleen al daarom is zijn fraaie standbeeld op de Afsluitdijk meer dan verdiend. Noest, onverzettelijk, oliejas, laarzen. Praktijkman in weer en wind. Wie Cees Bannings nieuwe biografie Cornelis Lely.
De Nederlander die het leven redde van meer dan 3.000 Joden
De 20ste-eeuwse geschiedenis van Litouwen is ingewikkeld, maar wordt vanaf 1939 ronduit chaotisch. De oude hoofdstad Vilnius wordt dan vooral bevolkt door Polen en Joden, in de omgeving is de voertaal grotendeels Wit-Russisch. De Litouwse regering zetelt op dat moment in Kaunas. Het Molotov-Ribbentroppact tussen Hitler en Stalin en de daaruit volgende annexatie door de Sovjet-Unie maken een eind aan de onafhankelijkheid.
Show More
loading
Actions
Is this you?
As a journalist, you can create a free Muck Rack account to customize your profile, list your contact preferences, and upload a portfolio of your best work.Get in touch with Atte
Contact Atte, search articles and posts on X, monitor coverage, and track replies from one place.
Learn more about Muck Rack