Is this you? As a journalist, you can create a free Muck Rack account to customize your profile, list your contact preferences, and upload a portfolio of your best work.
Claim your profile
Articles by Rasmus Wasara
Unnibut oahppit sámegiel gáiddusoahpahusas
Sámegiel gáiddusoahpahus lea dehálaš oassi gielaid ealáskahttimis. Dat lea oahppiide gielddain mat eai gávnna báikkálaš oahpaheddjiid. Visot sámegielain ruoŧa bealde, earret oarjesámegielas, leat oahppiid lohku unnon maŋemus jagiid. – Mon jáhkán dat lea dan geažil go eatnigieloahpahus ii leat diibmoplánas, dadjá Paulus Kuoljok, Sámeskuvlastivrra ságadoalli. Massán 30 proseantta 2024 ledje 263 gáiddusoahppi, dál leat 244.
Gáibideaddji beaivvit COP17:s – dáistalit eamiálbmogiid sajiid ovddas
COP17 konferánsa biologalaš girjáivuođa birra lea bistán guokte vahku Armenias. Ođas konvenšuvnnas lea ahte vuollásaš eamiálbmot- ja báikkálaš servvodaga orgána galgá ásahuvvot. – Dat mii lea leamaš hástaleaddji lea sihkkarastit ahte eamiálbmogat gait čieža sosiokultuvrralaš guovlluin sáhttet oassálastit orgána barggus. Das mii leat vásihan vuostehágu šiehtadallamiin, dadjá Eirik Larsen, Sámi ráđđi. Dáistalit bistevaš sajiid ovddas Larsen muitala ahte leat leamaš lossa vahkut.
18 olbmo boazodoalus áššáskuhttot Suomas
Suoma áššáskuhttit leat áššáskuhttán 18 olbmo boazodoalus Davvi-Suomas. Okta dain áššáskuhtton olbmuin lea suoma sámediggepolitihkar. Mánnodaga dieđihii Yle ahte áššáskuhtti navdá olbmuid leat sivalažžan roava ruhtabassamii, roava behttosii, roava meahcástanrihkkosii ja vearjorihkkosii. Okta vel dain áššáskuhtton olbmuin lea suoma sámedikki ovddasteaddji. SVT:s nyheter ska stå för saklighet och opartiskhet. Det vi publicerar ska vara sant och relevant.
Dovduičuohcci giittossárdni – Skåden rámidii Láŋtdievá ja bearraša
Javascript måste vara påslaget för att kunna spela video Sigbjørn Skåden válddii vuostá Davviriikkaid ráđi girjjálašvuođabálkkašumi Helssega universitehtas. Geahča su dovduičuohcci giittossártni. Foto: Magnus Fröderberg/Norden.org Davviriikkaid ráđi girjjálašvuođabálkkašupmi geigejuvvui disdateahkeda. Bálkkašumi oaččui Sigbjørn Skåden ja dat lei nuppát geardi go sápmelaš vuittii bálkkašumi dan rájes go ásahuvvui. Son válddii vuostá dan universitehta lávddis Helssegis.
Davvisámi giellaáppa Konrad lea ođasmahttojuvvon
Dál lea Konrad Nielsena davvisámi giellaáppa ođasmahttojuvvon. Guokte jagi áigi almmuhuvvui áppa vuosttaš geardde. – Dál lea áppa ođasmahttojuvvon ja olles sátnegirji lea digitaliserejuvvon, juste nu movt Konrad Nielsen čálii dan. Dál sáhttá ohcat sániid sihke dáro- ja sámegillii, ovdal sáhtii dušše ohcat eŋgelasgillii, dadjá Sikku, áppa ráhkadeaddji.
Ođđa davviriikkalaš ovttasbargu galgá sihkkarastit vara fidnema
Vara fidnen lea mearrideaddji jos šaddá heahti vai sohti. Danin galgá davviriikkalaš varrafuolahusprošeakta, ovttasbargu gaskal Ruoŧa, Norgga ja Suoma, sihkkarastit ahte guovllut Davvikalohtas sáhttet veahkehit guhtet guimmiid heahtedilis. – Dáppe Norrbottenis mis lea buorre gearggusvuohta fidnet doarvái vara min doibmii.
Sii muitalit rasisma, nállebiologiija ja vealahemiid birra
Girona kulturdálus Aurora lea Girona sámesearvi njeallje beaivvi lohkan jitnosit duohtavuođakommišuvnna loahpparaporttas ja muitalusgirjjis. – Ná mii dihttot – lohkat jitnosit. Deháleamos lea čájehit ahte dat gávdno, dadjá Siv Labba, Girona sámesearvi. Oktiibuot leat 16 olbmo geat lohket vurrolaga. Go SVT Sápmi galleda de lea áigi lohkat Duohtavuođakommišuvnna muitalusgirjji ”Jag frågar marken tyst om lov”. – Olbmot bohtet ja mannet, čohkkájit vehá gaska ja guldalit.
Maxida Märak áigeguovdil ođđa skearruin: ”Lean ožžon ođđa guldaleaddjiid”
Artista ja lávllačálli Maxida Märak lea áigeguovdil ođđa skearruin ”Ögonblick”. Skearrus leat persovnnalaš muitalusat ja garra dovddut ja lávllut leat buoremusat gullat live, oaivvilda son. – Lea olu mii dáhpáhuvvá dál, háliidin ráhkadit skearru mas lea vuolggasadji mu otná eallimis, dadjá son. Lea turneren guhká Dan musihka maid Märak lea ráhkadan maŋemus jagiid lea lojibut go dan mainna šattai dovddus go lei 20 jagi boaris. Muhto ii leat vel heaitán hip-hopain.
Goalmmát jahki go sarvvaid lohku lassána
Máŋggaid jagiid lea sarvvaid lohku njiedjan muhto dál dat lea čielgasit rievdan. Golbma jagi maŋŋálaga leat sarvvat lassánan, Ruoŧa eanandoallouniversiteahta meroštallama jelgii maid Luonddugáhttendoaimmahat diŋgo juohke jagi. Go bivdu álggii čakčat 2025 de meroštalle ahte gávdnojedje 320 000 sarvva. Dan čavčča báhce 62 000 sarvva.
Sámi nissonat čállet iežaset muitalusaid
Bargobajis leat oassálastiid muitalusat vuolggasadji ja mii dáhpáhuvvá go čállet. Gursajođiheaddji Annica Wennström dadjá ahte son háliida loktet sámi nisson ovdagovaid oidnosii. – Dál go lea sáhka koloniijalaš historjjás de dat boktá olu dovdduid, muhto sámi oktavuođas lea hui fiinnis ahte duostá leat rabas, dadjá gursajođiheaddji Annica Wennström. ”Lea stuora hállu” Annica Wennström lea girječálli ja son lea okta dain geat ráhkadedje juovlakaleandara ”Muohtaniegut”.
Dutki oaidná čanastaga giela ja psyhkalaš dearvvašvuođa gaskal
Mánnodaga, giellavahku vuosttaš beaivvi, lágida Gielladutkama instituhtta seminára Ubmejes. Doppe galget earret eará digaštallat dan oasi Duohtavuođa kommišuvnna loahpparaporttas mii guoská gillii ja dearvvašvuhtii. Raporttas guorahallet maid bohtosiid dan politihkas mii historjjálaččat lea geavahuvvon sápmelaččaid vuostá. – Okta boađus lea ahte oba unnán sápmelaččat hupmet sámegiela, dadjá Jon Petter Stoor, psykologa ja dutki Ubmeje universiteahtas.
Sámedikki válgalávdegoddi moaitá Válgaeiseválddi ođđa válggaid geažil
Válgalávdegoddi moaitá garrasit ahte Válgalávdegoddi álggus dingui njuolga válgakonvoluhtaid maid manai liibmet gitta muhto de dohkkehedje ahte gálvolágideaddji sáddii konvoluhtaid maid fertii láktadit. Go Árjjátluovi válgalanjas de oidne ahte muhtin konvoluhtat ledje rahpasat de šattai nu ahte Sámediggi váidaluvvui ja de šadde ođđa válggat. Válgalávdegoddi moaitá Válgaeiseválddi meattáhusaid siva dieđiheamis ráđđehussii ja go eai váldán válgalávdegotti váidalusaid bealljái.
Ella-Karin, 19, háliida čalmmustahttit sámegielaid goartastohkain
Dat lea dábálaš goartastohkka maid Ella-Karin lea ráhkadan, muhto duogábealde leat sámi govat ja sámi teaksta. Son atná ahte sámegiella ii oidno doarvái servvodagas, dasto bođii jurdda. – Háliidin ráhkadit juoidá mii lea árgabeaivválaš ja man sáhttá geavahit, goartastohka hal sáhttá geavahit. Dat dovdo persovnnalaš go dat čalmmustahttá min kultuvrra ja giela, dadjá Nårsa. Fiinna ja stiillalaš detálja Son lohká julevsámegiela skuvllas muhto dadjá ahte su veagas leat hupman biŧonsámegiela.
Vihtta jagi maŋŋel go girku ánuhii ándagassii – nu manná seanadeamiin
Dál lea goalmmát geardi go dollet dialogakonferánsa Ságastallamat. Dat lea oassin seanadanproseassas gaskal girku ja sámi álbmoga. Bearjadaga ja lávvordaga čoahkkanit ovddasteaddjit Ruoŧa girkus, Sámedikkis ja eará sámi oassálastit Härnösandas guldalit áššeovddidemiid, ja searvat ságastallamiidda das movt seanadanbargu galgá čađahuvvot boahttevaš vihtta jagi.
Sámi oktiiheiveheaddji Johkamohkis ordne eanet kultuvrra boarrásiidda
Johkamohki gielda lea okta dain gielddain mat leat leamaš sámi hálddašangielddat guhkimusat. Dál lea gielda virgádan sámi aktiviteahtaoktiiheiveheaddji boarrásiiddivššus. – Das lea issoras stuora mearkkašupmi ahte boarrásiiddivššu jođihangottis lea positiivvalaš miellaguoddu sámevuhtii. Dat dagaha duođas earu, dadjá Helen Lagerqvist-Kuoljok. Kárte dárbbuid Ođđa virgi lea ain álgomuttus ja jođihuvvo dego prošeakta. Juste dál kártejit dárbbuid, ráhkadit oktavuođaid ja fierpmádagaid.
Ubmeje biilavuodjingilvvuid dáhtonat válbmasat – 18-21 beaivvi guovvamánus
Diibmá mearridedje dáhtoniid juo geasset. Dán jagi lea ádjánan ovdal go mearridedje goas gilvvut galge lágiduvvot. Dál lea čielgan ahte šaddá gaskal 18-21 beaivvi guovvamánus, moadde beaivvi maŋibut go maid ovdal lea leamaš. Dál leat barggadišgoahtán Rally Sweden 2027-gilvvuiguin. Rally Sweden lea dán jagáš gilvvuid rájes bargan ođđa gilvomátkkiin mas leat sihke ođđa ja boares oasit. – Dakkaviđe go gilvvut nohket de álgit ráhkkanit nuppi jagi gilvvuide.
Norsjö ii leat sámi hálddašangielda: ”Heahpat”
Berith Enkvist muitala ahte easká rávesolmmožin beasai diehtit iežas sámi duogáža birra. Son dovdá máŋga sámiid ja boazoeaiggádiid Norsjöas. 2022 son sáddii gáibádusa gildii, muhto sii hilgo dan. – Mii eat bargga dáinna áššiin dál, dadjá gielddaráđđi Mikael Lindfors (S), guhte lea leamaš ráđđejeaddji gielddas badjel 20 jagi. Son sáhtašii meannudit ášši fas muhto seammás dadjá ahte šaddá váttis gávdnat dan veardde olu sámegielagiid.
Elle, 27, boaldá eatnama – buorida guohtuma
Bergträskryggenis, vihtta miilla davvelis Rávnna, boldet ovssiid ja gierragiid vuovdedoaimmas čuolahagas. Elle Eriksson lea meahccemeastir ja boazosápmelaš Jiellevári vuovdečearus. Son lea ovddasvástideaddji dutkanprošeavttas mii guorahallá movt boaldin sáhttá buoridit jeahkála šaddama – dehálaš biebmu bohccuide dálvet. – Dát báiki lea hui dehálaš guohtuneanan min čearus.
Sámi vahkku galgá lasidit ipmárdusa sámi kultuvrii
Sámi vahkku lágiduvvo jahkásaččat máŋga gielddain. Árjepluovves nogai sámi vahkku sotnabeaivvi. Sámi vahku oktavuođas lágidedje earret eará logaldallamiid, čájáhusaid ja musihka. Anne Kuhmunen dadjá ahte ulbmil lea stuoribut go ieš dat prográmmačuoggát. – Anán gal ahte dárbbašuvvo, eareliiggánit dan áiggis mas eallit ja go jurddaša makkár min máilbmi lea, dadjá Kuhmunen geas lea ovddasvástádus kultuvrii ja astoáigái Árjepluovves.
RSR leanastivrra ruvkemearrádusas: ”Dađibahábut čájehit movt galgá”
Ruoŧa Sámiid Riikkasearvvis ledje jođánat kommenteret dan ahte Norrbottena leanastivra dorjo LKAB ohcamuša oažžut eanet eatnama sin ruvkedoibmii. – Dat lea váivi. Dat čájeha eará ruvkkiide movt galgá, dadjá Jenny Wik Karlsson, guhte ipmirda ahte Gapnás leat duššástuvvan go maŋemus johtingeaidnu dálve- ja geasseorohaga gaskal jávká. ”Jotket ságastit” Leanastivra gávnnaha cealkámušas ahte ii maná bargat goappaš ealáhusaiguin seammá guovllus. – Mii joatkit ságastit visot beliiguin.
Girjebusse Julla Májja joatká – Luspie váldá badjel
Luspie gielda lei mielde álggu rájes, 2021. Dál lea gielda lohpidan doalahit prošeavtta jos gielddat Västerbottena siseatnamis jotket ruhtadit veahkkin. – Mii sávvat ahte sii geat barget dáinna besset bosihit, dadjá Anders Persson. Ovttasbargu gájui Ovttasbargu lea leamaš eaktu dasa ahte girjebusse galgá joatkit. Doaibma jođihuvvui dego prošeakta mas nogai áigi 2025.
Jiemhtes navdet návddi rohkkáhan – leanastivra ohca vihtaniid
Guokte beatnaga leaba fallehuvvon Åre ja Krokome gielddain, čállá Jiemhte leanastivra preassadieđáhusas. Leanastivrra bargit leat duođaštan luottaid ja čoaggan guolggaid DNA-iskosii. Leanastivra ohca áicamiid. Jáhkket leat návdi Vuosttaš falleheapmi lei 13 beaivvi čakčamánus Åre gielddas ja nubbi lei vahku maŋŋel Krokoma gielddas. Okta beana jámii ja nubbi dikšojuvvo šibitdoaktára luhtte, dadjá leanastivra. Luottat orrut leat návddi sturrodaga ja guhkkodaga jelgii.
Chilelaš miellačájeheaddjit Osloves: ”Norga láhtte dego kolonisttat”
36 beaivvi devddii Statkraft čáhcevuorkká mii lea badjel 190 hektára stuoris, dego 269 spábbačiekčanšillju. – Jurddaš ahte fallehuvvot stádas nuppe bealde máilmmi – stáhtta mii geahččala jávkkahit du kultuvrra ja dinet ruđa das, dadjá Millaray Huichalaf NRK:i . ”Láhttejit dego kolonisttat” Son lea lulli Chile mapuche-williche álbmoga vuoiŋŋalaš hoavda. Go deaivvadedje parlameantaáirasiiguin de chilelaš sáttagoddi geardduhii sin váldosáttasáni. – Statkraft ferte gáidat min guovlluin.
Gálloga-ruvkkes lea eahpečielga boahtteáigi – fitnodagas ruhtadárbu
Beowulf Miningis lea guhka leamaš ekonomalaš váttisvuođat. SVT lea ovdal dieđihan ahte fitnodat pláne vuovdit vuollefitnodaga vai ožžot ruđaid, seammás lea ain áigumuš álggahit ruvkke Gállogii. Dál lea dilli šaddan váddáseappot. Jahkemolsašumi rájes lea Beowulf Mining maŋidan máksit bálkkáid ja mávssuid, ja muhtin áiggi maiddai buvttarehkegiid. – Mii leat guhka geahččalan čoavdit ruhtadeami. Dan áiggis mii leat maŋidan muhtin mávssuid, čilge Ed Bowie, Beowulf Mininga beaivválaš jođiheaddji.
Amanda Kernella filbma bálkkašuvvo Toronto filbmafestiválas
Filbma gilvalii oktanuppelot eará filmmaid vuostá Platform-ossodagas, jury válljii indialaš filmma Angh vuoitin. Kernella filbma oaččui jury erenoamášbálkkašumi, gudnenamuheami, go dan ”behtolaš ovttaskasvuohta speadjalastá otná máilmmi máŋggabealat duohtavuođa, dan fámolaš, guovddáš ovdanbuktima ja čáppa visuála mátki ovddas”. ”In lean vuordit dan” Issoras somá ja stuoris, čállá Kernell kommentáras. – In lean vuordit dan go dieđan man čeahpes filbmadahkkiid vuostá mii gilvalit.
Bellodat Samernas Väl: ”Eanas áiggi lea mannan bures”
Samernas Väl lea maŋemus mandáhttaáigodaga leamaš eanetlogus golbma eará bellodagaiguin Johkamohki gielddas. Bellodagas leat leamaš guokte mandáhta. Bellodat ii leat čadnon bellodatpolitihkkii ja sáhttá ovttasbargat vaikko makkár bellodagain, dadjá Vannar. Son atná ahte lea dehálaš diehtit mii gielddas dáhpáhuvvá. – Go čohkká sihke gielddapolitihkas ja gielddastivrras, de diehtá makkár áššit bohtet.
Mårten Johansson (MP): ”Fertet muitit sii geat eai leat čearumielláhttut”
SVT Sápmi dáhtto gažadit sámi evttohasaid geat servet riikkabeaiválggaide. Mårten Johansson (MP) lea dán ráiddu guoktenuppelogát evttohas. Mårten Johansson lea Birasbellodaga sátnejođiheaddji Likssjuos ja lea oktanuppelogát namma riikkabeailisttus. Son dadjá ahte áigo loktet áššiid mat gusket Davvi-Ruoŧa siseatnamii riikkabeaivvis.
Maria Kristoffersson (C): ”Davvi Ruoŧŧa ii leat stáda biebmoskábe”
SVT Sápmi dáhtto gažadit sámi evttohasaid geat servet riikkabeaiválggaide. Maria Kristoffersson (C) lea dán ráiddu oktanuppelogát evttohas. Maria Kristoffersson lea ovdal bargan gielddaráđđin Vualtjeres muhto lea ovddastan Guovddášbellodaga guvllolaš dásis. Muhto go hárvenaš minerálat leat šaddan guovddážii, de son háliida buktit iežá geahččanguovlluid. – Davvi Ruoŧŧa ii sáhte joatkit leat biebmoskábe gos viežžá visot maid ruoŧa stáhta dárbbaša.
”Dárbbašit Sánag:a ruoŧa bealde”
Dan Andreasson logaldallá psyhkalaš buozalmasa birra ja lea ieš veaddján heajuid. Son atná ahte sámi doaimmahus mielladearvvašvuođadivššus livččii heivehit veahki. – Jáhkán ahte livččii leat hui buorre. Livččii leat buorre komplemeanta mielladearvvašvuođadikšui. Soaitá sii livčče váldit eanet fuola mus, mu duogážis ja sámi duogážis, dadjá son. Dárjot sámi gelbbolašvuođa Norggas gávdno Sánag, sámi našuvnnalaš gealbobálvalus – psyhkalaš dearvvašvuođasuddjen ja gárrendilli.
RD-cealkámuš Gironis – háliidit loahpahit guovttegeardán sarvvabivdinlobi
Čearuin lea seammá lohpi dego eananeaiggádis bivdit sarvvaid priváhtta eatnamiin bajábealde gilvinráji. Dat nu gohčoduvvon guovttegeardán logahallan sarvvabivddus lea digaštallojuvvon guhkit áiggi. Svenska jägareförbundet dajai jo 2011 ahte dat dagaha dušši riidduid ja ahte lea sihkkarvuođaášši go máŋga joavkku bivdet seammá eatnamiin. ”Dagahit seammaárvosaš eavttuid” Dat lea siviilavuoigatvuođalaš oassi čearuid boazodoallovuoigatvuođas mii lea ásahallon boazoealáhuslágas.
Karin Thomasson (Bb): ”Álggahit ođđasit Láidunlávdegotti”
SVT Sámis lea ambišuvdna deaivvadit buot sámi ovddasteddjiiguin geat leat riikkabeaiveevttohasat. Karin Thomasson (Bb) lea gávccát kandidáhtta ráiddus. Karin Thomasson lea áirras eanadikkis ja Jïemhten-Herjedaelien Birasbellodaga stivrras. Bistevašvuohta ja sámiid searvadahttin leat áššit main son berošta. – Áššit dego gii galgá mearridit eatnamiin ja čázadagain, ahte sámi álbmot, čearut ja eará sámi organisašuvnnat duođaš besset gullot dain áššiin, dadjá son.
Fjällås ii jáhke ahte giellabargu rievdá beroškeahttá ráđđehusas
Anders-Erling Fjällås hupma biŧonsámegiela, dat lea su eatnigiella ja Ruoŧas eai leat eanet go 50 olbmo geat máhttet dan giela. Son oaivvilda ahte sámegielaid ovdáneapmi lea hiđis ja ahte dat mii lea ovdánan lea čeahpes berošteddjiid geažil. Seammás geavahuvvo sámegiella eanet go ovdal su birrasis. – Vejolašvuođat lassánit jos lea bistevaš ruhtadeapmi. Epmolaš dáfus leat moadde olbmo geain lea stuora beroštupmi, muhto dađibahábut eanas olbmot eai boađe oaidnit stuora earu, dadjá son.
Fargga almmuhuvvo Per-Rune Anderssone njealját govvagirji
Jurdda govvet gilážiid áimmus bođii go Per-Rune Andersson láittii drona, – Ii dan sáhttán diktit leat skuffaskáhpes. Fertejin dainna juoidá dahkat, dadjá son. Álggii ruovttogilážis Son álggii govvet iežas ruovttogili Buornna, ja go olbmot doppe liikojedje su girdigovvagirjái, de jotkkii. Dál lea Badje-Sohppara vuorru. – Oahpástuvvá olbmuide ja son geahččala lohkat historjjá giliid birra, muitala Per-Rune. Čakčat almmuha njealját girdigovvagirjji.
Eanet oahppit go goassege ovdal álget Sámiid oahpahusguovddážii
Dán vahku álggii čavčča lohkanbadji Sámiid oahpahusguovddážis. Dán jagi leat boahtán eanet ohcamušat ja ollesjahkeoahppit go goassege ovdal. – Lea buorre dovdu, somá ahte viimmat álgá ja ahte leat nu máŋggas geat geat álggahit vuođđojagi, dadjá Lars-Miguel Utsi, rektor. Nadja Mikkelsen, Gironis eret, lea okta dain ođđa oahppiin. – Lean ohcan diehke vai beasan dudjot nu olu go vejolaš, suokkardit ja oahppat eanet minsttarin, dadjá son.
Dál álgá njealljegielat festivála Jielleváris
Unnitlogugiellafestivála lea nuvttá ja báikegotti dállu lea deaivvadanbáiki julevsámegillii, davvisámegillii, suoma- ja meängillii. ”Una festiválas mas lea stuora váibmu”, nu seleha lágideaddji. Festivála bistá gitta basi rádjái. Dán festiválas leat maid mánáide doaimmat. Dáppe leat bargobajit ja logaldallámat gieldda unnitlogugielaid birra: davvisámegielas, julevsámegielas, meängielas ja suomagielas.
Somá go dahkujierbmi Aino mearridii luohkalaŋas
Ainos escape room-prográmmas lei vuosttaščájálmas SVT Playas mánnodaga. Dat lea ráhkaduvvon mánáide vuođđo- ja nuoraidskuvllas, ja juohke oasis sii ožžot iešlágan váttes hástalusaid, logalaš bihttábordimiid, ja ”escape room” maid dahkujierbmi stivre. Prográmmas váldet eret ahkidis geahččalemiid ja daid sadjái bidjet váttes hástalusaid. Son gii háliida dohkkehuvvot matematihkas, geografiijas dahje duojis ferte ovttasbargat eará oahppiiguin ja geavahit logihka go čovdet bihttábordimiid.
Maŋŋel 45 jagi – uránaášši ain seamme Árjepluovves
Javascript måste vara påslaget för att kunna spela video Jo 1981 lei urána stuora ášši Árjjatluovis. Dá lea oassi dokumentárafilmmas ”Spelet om Pleutajokk eller tji fick ni”. Foto: SVT Uránaruvki vai ii? 45 jagi áigi lei ášši seamme dego dál Árjepluovves. Urána lea guhka leamaš áigeguovdil gielddas – dan oaidná filmmas. Go ledje iskán Pleutajogas 1980, de LKAB šattai vuosttaš fitnodat riikkas mii ozái lobi roggat urána.
Árjjátluovi gielddaráđđi urána birra: ”Dat lea čuolbmái”
Njeallje dain guhtta dohkkehuvvon ohcanlobiin leat Árjjátluovi gieldda rájiid siste. Gielddaráđđi Isak Utsi (S) lea eahpidahtti uránaroggamii gielddas. – Mon oainnán máŋga váralašvuođaid mat čuhcet ealáhusaide Árjjátluovis mat leat sorjavaččat viidodagas. Turisma- ja boazoealáhus, mis leat maid golbma eanu, dadjá son. ”Barggut mat váldet saji eará bargguin” Bellodat bargá dan ovdii ahte gielda fas galgá sáhttit gieldit. Muhto Árjjátluovi gielddastivrras ii leat oktasaš oaidnu uránaroggama vuostá.
Guhtta ođđa ohcanlobi uránaroggamii Sámis: ”Fuolastuhtti”
Ođđajagimánus attii ráđđehus lobi roggat urána Ruoŧas. Dán rádjái lea Bergsstaten dohkkehan guhtta ohcanlobi Sámis. Njeallje dain leat Árjjátluovi gielddas, mii dáid 58 maŋemus jagiid lea leamaš guovddážis vejolaš uránaroggama dihte. – Dušše dat iskan maid sii galget čađahit lea árrun, dadjá Lars Miguel Utsi, Váikkuha njeallje čearu Guoktelogi jagi áigi iske uránagávdnosiid Árjjátluovis, dalle iske Pleutajogas, Guorbaváris ja Lábbasis, Luokta-Mávaža guohtuneatnamiin.
Máhttu mii bisttá – goikevarra sáhttá seailut logi jagi
Per Huuva orru Liehittäjäs, Duortnosleagis. Son vázzá bálgás mii manna viesus jávrái, mii dán ránes, balvás beaivvi lea dego čáhpodan silbačikŋa gaskal Duortnos- ja Sangiseanu. Dán bálgá leat su máttut dulbmon 1700-logu rájes. Moai čužžo dievá nalde, guolit bukčet jávrris ja beškkožat girddašit. Moai humadetne movt biepmu sáhttá vurket ođđa áigásaš rusttegiid haga dego jiekŋa- ja galbmaskábet. Movt hádjarási sáhttá bidjat buolliviidnii ja geavahit dálkasiin jos lea nuorvu.
Darvehii boares sabeha guolestávrráin – ”vissásit sámi sabet”
Per Gisslamark orru Jönköpingis ja lei vuolgán Málágii guolástit emmiinis ja moadde olbmáiguin. Sii hirpmástuvve go Per veivii bajás sabeha. – Mon lean guolástan 40 jagi in ge leat goassege darvehan sabeha – dat lei hui buori stánddas. Sii jáhkket ahte dat lea badjel čuođi jagi boaris, sáhttá leat nu ahte dat lea seilon bures stánžebotnis, dadjá Per Gisslamark. Sabeha gávdne Slähpajávrries ja doppe lea dološ sámevistti ja gárdi, danin jáhkket ahte lea sámi sabet.
Movt de jos ii leat jiekŋa- dahje galbmaskábe?
Javascript måste vara påslaget för att kunna spela video Per Huuva muitala movt biepmuid sáhttá vurket jos ii leat el-rávdnji. Foto: Linda Hermansson/SVT Sápmi Jos lea el-rávnnji haga guhkes áiggi, movt de galgá vurket biepmu? Makkar biepmut seilot buremusat ja makkar vuogit leat ávkin? Per Huuva adda iežas buoremus rávvagiid movt vurket biepmu ilmmá jiekŋa- ja galbmaskábe. Son maid muitala makkar dološ máhtut ain leat divrasat heahtedilis. SVT:s nyheter ska stå för saklighet och opartiskhet.
Nissonolbmuid veahkkeguovddáš vuosttilda Splash – Roc Boyze geažil
Go norgga hiphop-joavku Roc Boyz čuojahedje Brännbollsyran-festiválas Upmejes de čájehedje filmma mas sápmelaččat cápmahalle TV-spealla hámis, juoga mii lea ožžon garra moaitámušaid. Lágideaddji, Homerun festivals Sweden, lea gáibidan ahte filbma ii galgga čájehuvvot boahttevaš festiválain – dego Splash-festiválas Lulejus. Nissonolbmuid veahkkeguovddáš lea dán jagi álggahan ságastallama lágideddjiin, muhto go Roc Boyz oassálastet de sii leat válljen heaittihit dan.
Jos šaddá heahti ja gávpi lea gitta: ”Váldde dološ máhtu ruovttoluotta!”
Eiseválddit rávvejit ahte ruovttus galggašii leat iežas biebmovuorká ja čáhci jos šaddá heahtedilli. Ollugiidda dat mearkkaša vurket goikeborramušaid ja konsearvvaid biebmogávppiin. Muhto dálkkádatdutki Keith Larson ávžžuha olbmuid dahkat eanet. – Mis lea valjit biebmu dáppe davvin. Dáppe gávdnojit guobbarat, muorjjit, guolit ja eallit. Dáppe leat árbevierut movt vurke ja seailluha dákkár biepmuid. Mii fertet váldit ruovttoluotta dáid árbevieruid.
Meahccedoallu nuppástuvvui 30 jagi áigi: ”Positiivvalaš čuozahus”
Dađi mielde go industrialisma ja luoddahuksemat lassánedje Ruoŧas de lassánii maid buvttadeapmi. Stuora meahcceguovlluid čulle oanehis áiggis, muoraid maid guđđe eai atnán leat geavahan veara. Olu mehciid čulle. De bođii 1990-lohku ja meahccedoallu rievddai. Mihttomearri lei ahte muhtin muoraid, nu gohčoduvvon luondduárvomuoraid, galggai seailluhit vai lea eanet variašuvdna meahcis. Dat dagai vejolažžan máŋga eallišlájaide birget.
Show More
loading
Actions
Is this you?
As a journalist, you can create a free Muck Rack account to customize your profile, list your contact preferences, and upload a portfolio of your best work.Get in touch with Rasmus
Contact Rasmus, search articles and posts on X, monitor coverage, and track replies from one place.
Learn more about Muck Rack