Dấu hiệu trào ngược dạ dày và thời điểm nên đi khám

Dấu hiệu trào ngược dạ dày thường xuất hiện từ nhẹ đến nặng, dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường nên nhiều người chủ quan bỏ qua. Tuy nhiên, khi các triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang tiến triển và cần được thăm khám sớm để hạn chế nguy cơ biến chứng. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ đến bạn đọc các biểu hiện điển hình nhất và thời điểm cần thăm khám để đảm bảo hiệu quả điều trị.

Dấu hiệu trào ngược dạ dày điển hình

Nhiều người thắc mắc dấu hiệu trào ngược dạ dày là gì và làm thế nào để phân biệt với các bệnh lý tiêu hóa khác. Trên thực tế, bệnh có nhiều biểu hiện khác nhau tùy theo mức độ tổn thương thực quản, tần suất trào ngược và cơ địa của từng người. Dưới đây là một số triệu chứng thường gặp: 

Ợ nóng

Ợ nóng là triệu chứng đặc trưng của trào ngược dạ dày. Người bệnh có cảm giác nóng rát lan từ vùng thượng vị lên sau xương ức, đôi khi lan đến cổ họng. Dấu hiệu này thường xuất hiện sau khi ăn quá no, sử dụng thực phẩm nhiều dầu mỡ, uống rượu bia hoặc nằm ngay sau bữa ăn. Khi cúi người hoặc mang vác vật nặng, cảm giác nóng rát cũng có thể tăng lên do áp lực trong ổ bụng tăng, khiến dịch vị dễ trào ngược lên thực quản.

Ở giai đoạn đầu, nhiều người chỉ xuất hiện dấu hiệu trào ngược dạ dày nhẹ với cảm giác nóng rát thoáng qua. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần trong tuần hoặc kéo dài nhiều tuần liên tiếp, người bệnh cần được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa.

Ợ chua, trớ thức ăn

Đây là một trong những triệu chứng của trào ngược dạ dày điển hình. Người bệnh thường cảm thấy dịch chua hoặc đắng từ dạ dày trào lên miệng, đặc biệt sau bữa ăn hoặc khi nằm. Một số trường hợp còn xuất hiện hiện tượng trớ thức ăn chưa tiêu hóa hết, gây cảm giác khó chịu và làm tăng nguy cơ hít sặc nếu xảy ra trong lúc ngủ.

Ợ hơi, đầy bụng

Ợ hơi xảy ra khi lượng khí trong dạ dày tăng lên và thoát ra ngoài qua đường miệng. Người bệnh thường cảm thấy chướng bụng, khó tiêu hoặc no lâu sau ăn. Triệu chứng này không đặc hiệu cho trào ngược, nhưng nếu xuất hiện đồng thời với ợ nóng hoặc ợ chua thì khả năng mắc bệnh sẽ cao hơn. Khi đầy bụng kéo dài, áp lực trong dạ dày tăng lên cũng góp phần làm dịch vị dễ trào ngược hơn.

Buồn nôn

Buồn nôn là biểu hiện khá thường gặp, nhất là sau bữa ăn hoặc khi lượng dịch vị trào ngược lên cao. Một số người chỉ có cảm giác lợm giọng, trong khi người khác có thể nôn sau khi ăn. Nếu tình trạng buồn nôn kéo dài hoặc đi kèm nôn nhiều, người bệnh cần được đánh giá để loại trừ các bệnh lý tiêu hóa khác.

Nuốt nghẹn hoặc nuốt đau

Khi niêm mạc thực quản bị viêm trong thời gian dài, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác thức ăn mắc lại sau xương ức hoặc đau khi nuốt. Ban đầu, triệu chứng thường xuất hiện khi ăn thức ăn cứng. Nếu tình trạng viêm tiến triển thành hẹp thực quản, cảm giác nuốt nghẹn sẽ ngày càng rõ và có thể xảy ra ngay cả với thức ăn mềm hoặc nước. Đây là dấu hiệu bị trào ngược dạ dày cần đặc biệt lưu ý vì có thể phản ánh thực quản đã xuất hiện tổn thương đáng kể.

Sụt cân không rõ nguyên nhân

Sụt cân ngoài ý muốn thường xuất hiện khi người bệnh ăn uống kém do nuốt đau, nuốt nghẹn hoặc mắc các biến chứng của bệnh. Nếu giảm cân nhanh trong thời gian ngắn mà không thay đổi chế độ ăn hoặc luyện tập, đặc biệt khi đi kèm nuốt nghẹn hoặc đau ngực, người bệnh cần được nội soi để loại trừ các tổn thương nghiêm trọng tại thực quản.

Nôn ra máu, đi ngoài phân đen

Đây là dấu hiệu cảnh báo biến chứng nghiêm trọng. Khi niêm mạc thực quản bị loét và chảy máu, người bệnh có thể nôn ra máu đỏ tươi, máu sẫm màu hoặc đi ngoài phân đen do máu đã được tiêu hóa. Mặc dù không phải trường hợp nào cũng do trào ngược gây ra, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được cấp cứu và xác định nguyên nhân.

Nên làm gì khi xuất hiện dấu hiệu trào ngược?

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ trào ngược, người bệnh không nên tự ý mua thuốc điều trị kéo dài vì điều này có thể che lấp triệu chứng và làm chậm quá trình chẩn đoán. Thay vào đó, cần chủ động điều chỉnh lối sống và theo dõi diễn biến của bệnh. Dưới đây là một số biện pháp bạn có thể tham khảo:

• Chia nhỏ khẩu phần ăn, tránh ăn quá no hoặc ăn sát giờ đi ngủ.

• Không nằm hoặc cúi người trong khoảng 2 - 3 giờ sau bữa ăn.

• Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, món chiên rán, rượu bia, cà phê và nước ngọt có gas nếu các thực phẩm này làm triệu chứng xuất hiện nhiều hơn.

• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên dạ dày.

• Bỏ thuốc lá nếu đang hút vì nicotine làm giảm chức năng của cơ thắt thực quản dưới.

• Kê cao đầu giường khoảng 15 - 20 cm nếu thường xuyên xuất hiện triệu chứng về đêm.

• Dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ và tái khám theo lịch hẹn nếu đã được chẩn đoán bệnh.

Khi nào cần thăm khám y tế ngay?

Không phải mọi trường hợp đều cần nội soi ngay từ đầu. Tuy nhiên, một số biểu hiện dưới đây là dấu hiệu cảnh báo tổn thương nghiêm trọng hoặc biến chứng, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được đánh giá càng sớm càng tốt. Các dấu hiệu cần lưu ý gồm:

• Nuốt nghẹn hoặc nuốt đau kéo dài, ngày càng tăng.

• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

• Đau ngực kéo dài hoặc đau dữ dội, đặc biệt khi khó phân biệt với bệnh tim mạch.

• Ợ nóng hoặc ợ chua xuất hiện thường xuyên từ hai lần mỗi tuần trở lên và không cải thiện sau khi thay đổi lối sống.

• Ho kéo dài, khàn tiếng hoặc viêm họng tái phát mà chưa xác định được nguyên nhân.

• Điều trị theo hướng dẫn nhưng triệu chứng vẫn không cải thiện hoặc tái phát nhiều lần.

Khi thăm khám, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, đánh giá tiền sử bệnh và cân nhắc chỉ định nội soi đường tiêu hóa trên hoặc các thăm dò chuyên sâu khác nếu cần thiết. Việc chẩn đoán sớm giúp phát hiện tổn thương thực quản ở giai đoạn đầu, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và giảm nguy cơ biến chứng.

Kết luận

Dấu hiệu trào ngược dạ dày không chỉ dừng lại ở ợ nóng hay ợ chua mà còn có thể bao gồm nuốt nghẹn, buồn nôn, đau ngực, nôn ra máu hoặc sụt cân khi bệnh tiến triển. Chủ động nhận biết các triệu chứng và thăm khám đúng thời điểm giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, đồng thời hạn chế nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. 

Nếu xuất hiện các dấu hiệu kéo dài hoặc có biểu hiện cảnh báo, người bệnh nên đến Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện PhenikaaMec để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Liên hệ hotline bệnh viện để được hỗ trợ đặt lịch thăm khám sớm nhất.