Annemarie Sterk

Het zou jammer zijn als het woord ‘zwangerschap’ nu leidt tot afhakers. Want met Uit het midden. Filosofie van de zwangerschap schreef Marie Lucassen weliswaar over de zwangerschap, maar presenteert ze óók een radicaal andere filosofische kijk op het ‘begin van de mens’. De – mannelijke – filosofen uit de westerse canon leggen dat punt vrijwel zonder uitzondering bij de geboorte, op het moment dat we ons losmaken van onze moeder. Lucassen betoogt dat er in die zienswijze een „moedervormig gat” zit.

Als kinderen volwassenen vanaf morgen één privilege zouden mogen ontnemen, wat zou dat dan zijn? ‘Ik denk… het vermogen om te kunnen antwoorden: ‘omdat ik het zeg’, ‘omdat ik het beter weet’. Van kinderen wordt toch snel gedacht dat ze niet weten wat goed voor ze is. Stel dat we kinderen wel vertrouwen om goede keuzes te maken, dan zou dat veel volwassenen voor een lastige opgave stellen.

Soms moet je zelf vallen om je ten volste te realiseren dat de mens een kwetsbaar wezen is. Het overkwam socioloog Marguerite van den Berg, werkzaam aan de Universiteit Utrecht. Van den Berg schrijft veel over wat je ‘kwetsbare mensen’ zou kunnen noemen: werknemers in laagbetaalde banen, vrouwen verstrikt in het patriarchaat, ouders vermorzeld door de Toeslagenaffaire. Al gaat er iets mank in die classificering, waarover zo meer.