Rajeeve Chelanat

“ആദ്യം കാണുന്ന ഇടത്തോട്ടുള്ള തിരിവെടുക്കുക. ഒരു കറുത്ത തൂണിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പട്ടാളക്കാരന്റെ ചിത്രം കാണാം. അതാണ് വീട്.” പ്രായം ചെന്ന സൈക്കിൾ മെക്കാനിക്കായ രാംഗർ സർദാരൺ അറ്റത്തുള്ള തിരിവിലേക്ക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഗ്രാമത്തിലെ ആളുകൾക്ക് അജയ് കുമാർ ഒന്നുകിൽ സൈനികനോ അല്ലെങ്കിൽ രക്തസാക്ഷിയോ ആണ്. ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ കണ്ണിൽ അയാൾ ആരുമല്ല. ജമ്മു-കശ്മീരിലെ ഭീകരവിരുദ്ധ ഓപ്പറേഷനിൽ തന്റെ അവസാനതുള്ളി രക്തവും നൽകി രാജ്യത്തെ പ്രതിരോധിക്കുകയായിരുന്നു 23 വയസ്സുള്ള ആ ചെറുപ്പക്കാരൻ എന്നതൊന്നും ആർക്കും വിഷയമായില്ല.

“എന്റെ കൈയ്യിൽ ഒരിക്കലും പൈസയുണ്ടാവാറില്ല,” കുടുംബത്തിന്റെ ബഡ്ജറ്റുണ്ടാക്കുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെക്കുറിച്ച് പറയുകയായിരുന്നു ബബിത മിത്ര. “ഭക്ഷണം വാങ്ങാനുള്ള പൈസ മാറ്റിവെച്ചാലും, ഒടുവിൽ അത് മരുന്നിന് വേണ്ടി ചിലവായിപ്പോവും. എന്റെ ആണ്മക്കളുടെ ട്യൂഷൻ ഫീസിന് സ്വരൂപിച്ച പൈസയാണെങ്കിൽ, അത് റേഷൻ വാങ്ങാൻ ചിലവാകും.

“എനിക്കീ ഒ.ടി.പി.യെ ഭയങ്കര പേടിയാണ്. ആറ് അക്കങ്ങൾ അമർത്തിയാൽ പൈസ പോയിക്കിട്ടും,” തിരക്കുള്ള ഒരു സംസ്ഥാന ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ‌വെച്ച് എന്നോട് പറയുകയായിരുന്നു അനിൽ ടോംബരെ. വണ്ടികളുടെ ഹോൺ ശബ്ദവും, സാധനങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവരുടെ ഒച്ചപ്പാടും, പുറപ്പെടുന്ന വണ്ടികളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിയിപ്പുകളും എല്ലാം ചേർന്ന് ശബ്ദമുഖരിതമായിരുന്നു അവിടം. ആരോ അയാളോട് ഒ.ടി.പി. ചോദിച്ചപ്പോൾ, എന്റെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു അനിൽ. ബഡ്ജറ്റിനെക്കുറിച്ച് അയാൾ കേട്ടിരുന്നു. അർത്ഥസങ്കല്പ എന്നാണ് അയാൾ അതിനെ സ്വന്തം ഭാഷയിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.